Proces diagnostyczny w kierunku spektrum autyzmu to dla wielu rodzin duże, emocjonalne wyzwanie. Jednym z ważnych elementów tej drogi jest badanie ADOS-2 – uznawane na całym świecie narzędzie do oceny zachowań społecznych, komunikacji i sposobu zabawy u osób z podejrzeniem autyzmu.
W poniższym artykule wyjaśniamy, czym jest ADOS-2, jak wygląda samo badanie, jak się do niego przygotować i czego się spodziewać w trakcie wizyty.
Czym jest ADOS-2?
ADOS-2 (Autism Diagnostic Observation Schedule – Second Edition) to wystandaryzowany protokół obserwacyjny wykorzystywany przez diagnostów w ocenie zachowań charakterystycznych dla spektrum autyzmu. Badanie polega na zaplanowanej serii zadań i sytuacji społecznych, które pozwalają specjaliście obserwować reakcje osoby badanej w różnych kontekstach.
Narzędzie składa się z pięciu modułów, które dobierane są indywidualnie w zależności od wieku oraz poziomu rozwoju mowy dziecka. Ważną informacją jest to, że badanie nie może być przeprowadzone u dziecka, które jeszcze nie chodzi.
Jak przebiega badanie ADOS-2?
Czas trwania badania wynosi od 40 do 60 minut.
Te ramy czasowe są ściśle określone i mają duże znaczenie dla rzetelności wyniku. Badania nie można sztucznie skracać ani przedłużać. Jeśli konieczna jest przerwa (np. wyjście do toalety), jej czas nie wlicza się do ogólnego czasu badania.
Obecność rodzica/opiekuna:
- W przypadku dzieci z ograniczoną mową (moduły T, 1 i 2) rodzic lub opiekun może uczestniczyć w badaniu.
- Przy starszych dzieciach z płynną mową (moduły 3 i 4) badanie odbywa się bez udziału rodzica.
Wyjątkowe sytuacje mogą wymagać obecności opiekuna, jednak trzeba pamiętać, że jego obecność może wpłynąć na przebieg badania i rzetelność obserwacji.
Przebieg i zadania:
Badanie opiera się na wykonywaniu konkretnych zadań przez dziecko – zarówno w zakresie komunikacji, jak i interakcji społecznych czy zabawy. Ważne jest, by dziecko nie miało przy sobie własnych zabawek czy innych przedmiotów, które mogłyby zaburzyć przebieg obserwacji.
Podczas jednego z zadań („Przekąska”) dziecko otrzyma coś do jedzenia – w gabinecie zapewniamy popcorn, ciasteczka, precle i draże. Jeśli Twoje dziecko ma swoje ulubione smakołyki, możesz je przynieść.
Co się dzieje po badaniu ADOS-2?
Tego samego dnia diagnosta przystępuje do tzw. kodowania badania, czyli szczegółowej analizy zachowań dziecka pod kątem czterech głównych obszarów:
- Język i komunikacja
- Wzajemność w interakcjach społecznych
- Zabawa i wyobraźnia
- Zachowania stereotypowe i ograniczone zainteresowania
Na podstawie analizy powstaje raport diagnostyczny oraz ostateczna klasyfikacja:
➡️ wynik wskazujący na obecność cech spektrum autyzmu lub
➡️ wynik wskazujący na brak podstaw do takiej diagnozy.
Warto podkreślić, że ADOS-2 jest tylko jednym z elementów procesu diagnozy ASD. Pełna diagnoza zawsze wymaga zebrania informacji z wielu źródeł – obserwacji w domu, szkole czy innych środowiskach, a także wywiadów z rodzicami.
Koszt badania ADOS-2
Cena badania ADOS-2 w naszym ośrodku wynosi 700 zł.
W cenę wliczone są:
- Jedno spotkanie diagnostyczne (czas trwania 40–60 minut)
- Konsultacja omówienia wyników (ok. 30 minut – możliwość spotkania online)
- Szczegółowy raport diagnostyczny
Ważne:
Wysokość ceny wynika z wielu czynników: kosztu narzędzia diagnostycznego, czasu poświęconego na badanie, kodowanie i tworzenie raportu, a także kosztów szkoleń diagnosty. Najważniejszym elementem jest jednak odpowiedzialność diagnosty i jego ciągłe doskonalenie umiejętności, by zapewnić rzetelność i trafność wyników.
Kilka słów na zakończenie
Dla wielu rodzin proces diagnozy może być emocjonalnie trudny. Doskonale to rozumiemy. Dlatego oprócz profesjonalnej diagnostyki oferujemy także wsparcie emocjonalne i merytoryczne na każdym etapie współpracy.
Pamiętajcie – diagnoza nie definiuje dziecka. Jej celem jest pomoc w lepszym zrozumieniu potrzeb dziecka i znalezieniu najlepszej drogi wsparcia.
Jeśli macie pytania lub chcecie umówić się na badanie – zapraszamy do kontaktu.
