Przez wiele lat logopeda kojarzył się głównie z jednym zadaniem – nauką poprawnej wymowy „r”. To właśnie określenie „pani od RRRR” często jako pierwsze przychodziło na myśl, gdy ktoś słyszał o logopedzie.

Dziś coraz więcej rodziców i pacjentów dorosłych wie, że logopedia to znacznie szersza dziedzina. W tym artykule wyjaśnimy:

• Kim jest logopeda?
• Czym się zajmuje?
• Kiedy warto umówić się na konsultację logopedyczną?

Kim jest logopeda?

Logopeda to specjalista zajmujący się diagnozą, profilaktyką oraz terapią zaburzeń mowy i komunikacji. Jego zadaniem jest wspieranie rozwoju mowy zarówno u dzieci, jak i u dorosłych.

Zakres pracy logopedy obejmuje:

• terapię wad wymowy,
• pracę nad zaburzeniami głosu,
• wspieranie rozwoju komunikacji u dzieci z opóźnionym rozwojem mowy,
• terapię miofunkcjonalną (czyli terapię ssania, karmienia, połykania i oddychania),
• pomoc w nauce czytania i pisania,
• wsparcie osób po udarach, urazach neurologicznych czy z afazją.

Czym zajmuje się logopeda?

Głównym celem pracy logopedy jest usprawnienie rozwoju mowy i eliminacja trudności komunikacyjnych. Terapia logopedyczna jest dostosowana indywidualnie do potrzeb każdego pacjenta i może obejmować:

• ćwiczenia artykulacyjne,
• rozwijanie słownictwa,
• naukę płynnej mowy,
• wsparcie w nauce czytania i pisania,
• ćwiczenia oddechowe i fonacyjne,
• terapię karmienia i połykania,
• ćwiczenia rozwijające funkcje poznawcze,
• pracę metodą zabawową u najmłodszych dzieci.

Logopeda patrzy na dziecko holistycznie – zwraca uwagę nie tylko na mowę, ale także na rozwój społeczny, emocjonalny i poznawczy.

Z kim pracuje logopeda?

Logopeda może pracować zarówno z dziećmi, jak i z dorosłymi pacjentami. Najczęstsze grupy osób korzystających z terapii logopedycznej to:

• dzieci z opóźnionym rozwojem mowy,
• dzieci i dorośli z wadami wymowy (np. seplenienie, rotacyzm),
• osoby jąkające się,
• osoby z niedosłuchem lub innymi zaburzeniami słuchu,
• pacjenci neurologiczni, np. po udarach, z afazją, MPD, zespołem Downa, w spektrum autyzmu,
• dzieci i dorośli w trakcie lub po leczeniu ortodontycznym,
• niemowlęta i małe dzieci z problemami karmienia i połykania,
• osoby z trudnościami w czytaniu i pisaniu (np. dysleksją).

Kiedy warto udać się do logopedy?

Jeżeli zaobserwujesz u swojego dziecka poniższe objawy, warto skonsultować się z logopedą:

• dziecko śpi z otwartą buzią lub często ma ją otwartą podczas zabawy, oglądania bajek czy rysowania,
• język nie unosi się do podniebienia, ale leży na dnie jamy ustnej,
• dziecko nie utrzymuje kontaktu wzrokowego,
• nie reaguje na swoje imię,
• ma ograniczony zasób słownictwa lub w ogóle nie mówi,
• mowa dziecka jest niezrozumiała dla otoczenia,
• występują zamiany głosek (np. „safa” zamiast „szafa”, „śowa” zamiast „sowa”),
• dziecko wsuwa język między zęby podczas mówienia,
• mając 6 lat mówi „lowel” zamiast „rower”,
• nie wypowiada określonych głosek,
• ma trudności z gryzieniem, żuciem, połykaniem lub oddycha torem ustnym,
• ma krótkie wędzidełko języka,
• często się ślini,
• często choruje na infekcje uszu, gardła lub nosa.

Podsumowanie

Logopeda to nie tylko specjalista od „RRRR”. To wsparcie w rozwoju komunikacji, mowy, a także funkcji związanych z jedzeniem i oddychaniem. Wczesna diagnoza i odpowiednia terapia mają kluczowe znaczenie dla dalszego rozwoju dziecka.

Jeśli coś Cię niepokoi – nie czekaj. Skonsultuj się z logopedą i sprawdź, czy Twoje dziecko potrzebuje wsparcia.

W kolejnych wpisach opowiemy więcej o tym, jak powinien wyglądać rozwój mowy na poszczególnych etapach: od żłobka, przez przedszkole, aż po szkołę.